OBELISX
TEKNİK SEO

Web Sitesi Hız Testi Nasıl Yapılır? PageSpeed Raporunu Doğru Okumak

Lighthouse skoru laboratuvar verisidir ve sıralamada kullanılan sayı o değildir. Saha verisi (CrUX) ile lab verisinin farkı, hangi metriğe bakılacağı ve skorun neden her seferinde değiştiği.

Yayın:
Güncelleme:
Okuma süresi
8 dakikalık okuma

Web sitesi hız testi nasıl yapılır?

En kısa yol PageSpeed Insights'a sayfanın adresini girmektir — ama testi çalıştırmadan önce hangi sayıya bakacağınızı bilmeniz gerekir. Aynı rapor içinde iki farklı veri kümesi bulunur ve bunlar farklı şeyleri ölçer: saha verisi gerçek ziyaretçilerinizden toplanmıştır, lab verisi ise simüle edilmiş tek bir yüklemedir. Sıralamayla ilişkilendirilen veri sahadır; hepsi bu.

En yaygın hata bu ayrımı atlamaktır. Bir işletme sahibi PageSpeed Insights'ı açar, en üstteki renkli sayıyı görür, "skorum 62" der ve haftalarca o sayıyı yükseltmeye çalışır. Oysa o sayı Lighthouse performans skorudur — laboratuvar koşullarında hesaplanmış bir teşhis göstergesidir ve Google'ın sıralamada kullandığı değer o değildir.

Doğru okuma sırası şudur: önce raporun üst bölümündeki saha verisine bakın (varsa), orada LCP, INP ve CLS değerlerinin eşiği geçip geçmediğini görün; sonra alt bölümdeki lab teşhisine inip sebebi arayın. Saha karneyi verir, lab sebebi gösterir. Metriklerin ne olduğunu ve nasıl düzeltildiğini Core Web Vitals rehberinde ayrıntılı anlattık; bu yazı ölçmenin kendisiyle ilgili.

Hız testi araçları neyi ölçer?

Araç seçimi, sorduğunuz soruya bağlıdır. Üç araç işin büyük bölümünü görür ve her biri farklı bir soruyu cevaplar; birini diğerinin yerine kullanmak, haftalarca yanlış şeyi optimize etmenin en kestirme yoludur.

Hız testi araçları ve hangi soruyu cevapladıkları
AraçVeri tipiNe için kullanılırSınırı
PageSpeed InsightsSaha (CrUX) + lab (Lighthouse)Tek bir URL için karneyi ve teşhisi yan yana okumakYeterli trafiği olmayan sayfalarda saha verisi hiç görünmeyebilir
Lighthouse / Chrome DevToolsYalnızca labDeğişikliği yayına almadan önce yerel teşhis ve regresyon kontrolüKendi makinenizin ve ağınızın koşullarını taşır; skor her çalıştırmada oynar
WebPageTestLab (ayrıntılı)Ayrıntılı şelale (waterfall) analizi: hangi kaynak ne zaman istendi, ne kadar beklediÖğrenme eğrisi diktir; karne değil, mühendislik aracıdır
Search Console — Core Web Vitals raporuSaha (CrUX)Tek URL değil, URL grupları düzeyinde hangi şablonların kaldığını görmekGecikmelidir; bugünkü düzeltme raporda hemen görünmez
CrUX veri setiSahaRakip alan adlarıyla karşılaştırma ve uzun dönemli trend takibiAlan adı düzeyinde toplulaştırılmıştır; tek sayfayı açıklamaz
web-vitals kütüphanesi (RUM)Saha (kendi kullanıcılarınız)INP gibi etkileşim metriklerini kendi trafiğinizde sayfa bazında ölçmekKurulum ve veri saklama gerektirir; kendiniz kurmanız gerekir

Pratikte iyi bir düzen şudur: karne için Search Console, teşhis için PageSpeed Insights, derin kazı için WebPageTest, sürekli izleme için RUM. Sürekli izleme kısmını bakım ve destek paketlerimizde standart tutuyoruz, çünkü hız bir kez düzeltilip bırakılan bir şey değil; her yeni görsel, her yeni betik onu geri götürür.

Saha verisi ile lab verisi arasındaki fark nedir? Hangisi sıralamayı etkiler?

Sıralamada kullanılan veri saha verisidir (CrUX). Lighthouse ise lab verisidir ve sıralamada kullanılan sayı o değildir. Saha verisi, Chrome kullanan gerçek ziyaretçilerin gerçek cihazlarında, gerçek şebekelerinde ölçülür. Lab verisi ise sizin makinenizde, simüle edilmiş bir cihaz ve ağ profiliyle yapılan tek bir yüklemedir.

Eşik değerlendirmesi de saha üzerinden ve tek bir istatistikle yapılır: sayfa görüntülemelerinin 75. persentili. Yani ortalamanız değil, ziyaretçilerinizin en yavaş dörtte birlik diliminin sınırı esas alınır. Ortalamanızın 2,0 saniye olması bir şey ifade etmez; 75. persentil 4,2 saniyedeyse o sayfa LCP'de kalmıştır.

Core Web Vitals eşikleri — sayfa görüntülemelerinin 75. persentilinde ölçülür
MetrikİyiİyileştirilmeliKötü
LCP — Largest Contentful Paint2,5 sn ve altı2,5 - 4,0 sn4,0 sn üzeri
INP — Interaction to Next Paint200 ms ve altı200 - 500 ms500 ms üzeri
CLS — Cumulative Layout Shift0,1 ve altı0,1 - 0,250,25 üzeri

Bu fark, sık karşılaşılan iki tuhaflığı açıklar. Birincisi: Lighthouse'ta 100 alıp saha verisinde kalabilirsiniz. Sebebi cihaz dağılımıdır — test ettiğiniz masaüstü makine, ziyaretçilerinizin kullandığı orta segment telefondan kat kat hızlıdır. İkincisi: bugün yaptığınız düzeltme saha verisine hemen yansımaz, çünkü saha verisi geriye dönük bir pencere üzerinden raporlanır. Lab verisi anında düzelir, saha verisi haftalar sonra.

Bir üçüncü durum daha vardır: PageSpeed Insights bir sayfa için saha verisi göstermeyebilir. Bu bir hata değildir — o URL'in anlamlı bir ölçüm üretecek kadar trafiği yok demektir. Bu durumda alan adı düzeyindeki saha verisine ve lab teşhisine bakmak zorunda kalırsınız; yeni yayınlanmış sayfalarda normal karşılanmalıdır.

Lighthouse skoru neden her çalıştırmada değişiyor?

Çünkü Lighthouse tek bir yüklemeyi ölçer ve o yükleme, testi çalıştırdığınız anın koşullarına bağlıdır. Aynı sayfayı arka arkaya üç kez test edip 71, 84 ve 79 almak bir arıza değil, beklenen davranıştır. Değişkenliği üreten üç kaynak vardır ve üçü de sayfanızla ilgili değildir.

  • Ağ değişkenliği. Sunucunun o anki yanıt süresi, DNS çözümlemesi, üçüncü taraf kaynakların o anki hızı ve kendi bağlantınızdaki dalgalanma doğrudan ölçüme girer. Yerel Lighthouse testlerinde ev veya ofis bağlantınızın anlık durumu skoru tek başına birkaç puan oynatabilir.
  • CPU yükü. Lighthouse yavaş bir cihazı taklit etmek için işlemciyi kısıtlar. Aynı anda derleme çalışıyorsa, video konferanstaysanız ya da yirmi sekme açıksa, taklit edilen yavaşlığın üstüne gerçek yavaşlık eklenir ve skor düşer.
  • Tarayıcı eklentileri. En çok yanılttıran kaynak budur. Antivirüs ve reklam engelleyici eklentiler sayfaya kendi betiklerini ve stillerini enjekte eder, istekleri araya girerek denetler ve ölçüme kendi maliyetlerini ekler. Sonuç: ziyaretçilerinizin görmediği bir yavaşlığı ölçmüş olursunuz. Testi mutlaka gizli sekmede, eklentiler devre dışıyken çalıştırın.

Doğru yöntem şudur: tek bir çalıştırmaya karar vermeyin. Aynı sayfayı gizli sekmede arka arkaya üç ila beş kez ölçün ve medyan değeri alın (ortalamayı değil — tek bir kötü çalıştırma ortalamayı bozar, medyanı bozmaz). Öncesi-sonrası karşılaştırması yapıyorsanız iki ölçümü aynı cihazda, aynı ağda ve aynı gün içinde yapın; farklı koşullarda alınmış iki skoru karşılaştırmak hiçbir şey ifade etmez.

Skora mı metriğe mi bakmalı?

Metriğe bakın.Lighthouse performans skoru, birkaç lab metriğinin ağırlıklandırılarak tek sayıya indirgenmiş halidir. Tek sayıya indirgeme her zaman bilgi kaybıdır: 62 skoru size sorunun LCP'de mi CLS'de mi olduğunu söylemez, hangi kaynağın geciktiğini söylemez, hangi düzeltmenin ne kadar kazandıracağını söylemez.

Skora odaklanmanın üç somut zararı vardır. Birincisi, yanlış işi öne alırsınız: skoru birkaç puan oynatan kozmetik düzeltmeler, saha verisinde hiçbir karşılığı olmadan günlerinizi alır. İkincisi, ilerlemeyi göremezsiniz: LCP'yi 4,8 saniyeden 3,1 saniyeye indirmek gerçek ve büyük bir kazançtır, ama skor buna orantısız biçimde küçük bir tepki verebilir. Üçüncüsü, skor kararlı olmadığı için ekipte güven kaybı yaratır — "dün 84'tü bugün 71" tartışması, düzeltilmiş bir metriğin üstünü örter.

Doğru raporlama biçimi şudur: yayın öncesi ve sonrası için LCP, INP ve CLS değerlerini ayrı ayrı, saha ve lab olarak ayrı ayrı yazın. Skor satırını isterseniz tutun, ama karar verirken kullanmayın. Bir teklif değerlendiriyorsanız da aynı şeyi isteyin: taahhüdün "skor" üzerinden değil, ölçülebilir metrikler üzerinden verilmesi hem daha dürüst hem daha denetlenebilirdir. Bizde hız ve Lighthouse optimizasyonu her projede standarttır; kapsamı SEO ve Core Web Vitals optimizasyonu hizmetinde yazılı.

Sitem neden yavaş? Sık görülen nedenler ve karşılıkları

Yavaşlığın sebepleri şaşırtıcı derecede tekrar eder. Aşağıdaki tablo, hız testinde en sık karşılaşılan bulguları, hangi metriği bozduklarını ve karşılıklarını gösterir. Sırayı rastgele değil, kazanç/çaba oranına göre okuyun: üstteki maddeler genellikle en hızlı kazancı verir.

Yavaşlık nedenleri — hangi metriği bozar, karşılığı nedir
BulguBozduğu metrikKarşılığı
Gereğinden büyük veya eski formatta hero görseliLCPWebP/AVIF olarak servis edin ve gerçekten gösterilen boyutta üretin
Görünür alandaki görsele tembel yükleme (lazy loading) uygulanmasıLCPTembel yükleme yalnızca ekranın altındaki görseller içindir; LCP ögesinden kaldırın
Yüksek sunucu yanıt süresi (ilk baytın gecikmesi)LCPSayfayı önceden üretin, önbelleğe alın, kullanıcıya coğrafi olarak yakın noktadan sunun
Render'ı bloklayan CSS ve yazı tipi dosyalarıLCPKritik olmayan stilleri erteleyin, kullanılmayan CSS'i temizleyin, yazı tipi yükleme davranışını bilinçli seçin
Ağır üçüncü taraf betikleri (chat, reklam, ısı haritası, analitik)INPYalnızca gerçekten gereken sayfalarda ve gecikmeli yükleyin; her birinin maliyetini ayrı ölçün
Uzun süren JavaScript görevleriINP50 ms'yi aşan işleri bölün, aralarda tarayıcıya ekranı çizme fırsatı verin
Görsellerde width/height verilmemesiCLSEn-boy oranını baştan bildirin; tek satırlık bu düzeltme CLS sorunlarının büyük bölümünü çözer
Sonradan enjekte edilen çerez bandı, duyuru çubuğu, reklam bloğuCLSYerini baştan ayırın veya sabit konumlandırın; mevcut içeriğin üstüne itmeyin
Tarayıcıda kurulan ağır arayüz (sunucuda render edilmemiş içerik)LCP + INPSunucu tarafında render edilen sayfa yapısına geçin; açılıştaki ana iş parçacığı baskısını düşürür

Son satır bir teknoloji kararıdır ve tek tek düzeltmelerle kapatılamayacak kadar yapısaldır. Sunucuda üretilen sayfalarla tarayıcıda kurulan sayfalar arasındaki farkı ve bunun hangi projelerde belirleyici olduğunu Next.js mi WordPress mi karşılaştırmasında ele aldık.

Doğru test protokolü nasıl olmalı?

Ölçümün kendisi de bir yöntem işidir. Aşağıdaki protokol, aynı sayfayı iki farklı günde ölçüp karşılaştırılabilir sonuç almanızı sağlar.

  • Gizli sekmede test edin. Eklentiler devre dışı, oturum kapalı, önbellek boş. Antivirüs ve reklam engelleyici eklentiler sayfaya kendi kaynaklarını enjekte ederek skoru düşürür.
  • Üç ila beş kez çalıştırın ve medyanı alın. Tek bir çalıştırmanın sonucuna dayanarak karar vermeyin.
  • Mobil profille test edin. Trafiğinizin çoğunluğu mobilse karneniz de mobil üzerinden okunur; masaüstü sonucu iyimser bir yanılsamadır.
  • Ana sayfayı değil, temsili şablonları test edin. Sorunlar neredeyse her zaman şablon düzeyindedir: ürün sayfası, kategori sayfası, blog yazısı ve iletişim sayfası ayrı ayrı ölçülmelidir.
  • Aynı koşullarda karşılaştırın. Öncesi-sonrası ölçümü aynı cihaz, aynı ağ, aynı gün içinde yapılmalıdır.
  • Saha ve lab satırlarını ayrı raporlayın. Lab düzeldi mi (değişiklik işe yaradı mı), saha düzeldi mi (gerçek kullanıcılara yansıdı mı) — bu iki soru ayrı ayrı cevaplanmalıdır.
  • Yayın sonrası saha verisinin güncellenmesini bekleyin. Bu aralıkta yeni değişiklikler yığmak, hangi müdahalenin işe yaradığını ölçülemez hale getirir.

Yenileme ya da taşıma projesi yürütüyorsanız aynı protokolü yayın öncesi ve sonrası iki kez uygulayın; yeni sitenin eskisinden yavaş çıkması sanıldığından çok daha sık görülür. Kontrol listesinin tamamı web sitesi yenileme rehberinde. Mevcut bir sitenin ölçümünü bizim yapmamızı isterseniz iletişim sayfasından adresi iletmeniz yeterli.

Özet

  • PageSpeed Insights hem saha hem lab verisi gösterir, Lighthouse yalnızca lab, WebPageTest ayrıntılı şelale analizi sunar. Karneyi Search Console'daki saha raporu verir.
  • Sıralamada kullanılan veri saha verisidir (CrUX). Lighthouse lab verisidir ve sıralamada kullanılan sayı o değildir.
  • Eşikler sayfa görüntülemelerinin 75. persentilinde ölçülür: LCP iyi 2,5 sn ve altı / kötü 4,0 sn üzeri, INP iyi 200 ms ve altı / kötü 500 ms üzeri, CLS iyi 0,1 ve altı / kötü 0,25 üzeri.
  • Lighthouse skoru her çalıştırmada değişir: ağ değişkenliği, CPU yükü ve tarayıcı eklentileri yüzünden. Antivirüs ve reklam engelleyici eklentiler sayfaya kendi kaynaklarını enjekte edip skoru düşürür — gizli sekmede test edin.
  • Skor tek sayıya indirgenmiş bir özettir; kararı LCP, INP ve CLS değerlerine bakarak verin. Üç ila beş çalıştırmanın medyanını alın.
  • En sık nedenler: büyük hero görseli ve yanlış format (LCP), ağır üçüncü taraf betikleri ve uzun JavaScript görevleri (INP), width/height verilmemiş görseller ve sonradan enjekte edilen bloklar (CLS).
  • Ana sayfayı değil temsili şablonları test edin; sorunlar şablon düzeyindedir ve bir şablonu düzeltmek yüzlerce sayfayı birden düzeltir.

Diğer yazılar

Tüm yazılar blog dizininde. Hizmet karşılıkları için hizmetler, paket bedelleri için fiyatlandırma sayfalarına bakabilirsiniz.